Polska naruszyła prawa Adama Słomki! Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

6 grudnia  2018 roku zapadł wyrok Pierwszej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka  w sprawie Słomka przeciwko Polsceskarga nr 68924/12. Trybunał uznał jednogłośnie, że doszło do naruszenia Artykułu 6 i 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sprawa doty­czyła 14-dniowej kary pozbaw­ienia wol­noś­ci Adama Słom­ki za kry­tykę sądu, poprzez wykrzyki­wanie haseł pod­czas pro­ce­su komu­nisty­cznych gen­er­ałów, którzy zarządzili stan wojen­ny.

Try­bunał orzekł, że dzi­ała­nia skarżącego miały na celu kry­tykę sądown­ict­wa i postrze­ganie braku spraw­iedli­woś­ci, a nie obrażanie sędz­iów.

Adam Słom­ka został skazany na karę pozbaw­ienia wol­noś­ci przez tych samych sędz­iów Sądu Okrę­gowego w Warsza­w­ie, którzy czuli się obrażeni, bez możli­woś­ci przed­staw­ienia swoich argu­men­tów przed bezstron­nym sądem.

Późniejsza decyz­ja odwoław­cza Sądu Apela­cyjnego nie usunęła niedo­ciąg­nięć pro­ce­du­ral­nych. Okolicznoś­ci sprawy wywołały obiek­ty­wnie uza­sad­nione poczu­cie braku bezstron­noś­ci  — w kon­sek­wencji  nastąpiło narusze­nie Artykułu 6.

Doszło również do naruszenia Artykułu 10, ponieważ ingerenc­ja sędz­iów w pra­wo do wol­noś­ci wypowiedzi Adama Słom­ki, nie była koniecz­na w społeczeńst­wie demokraty­cznym.

Główne fakty

Skarżą­cy, Adam Słom­ka, jest oby­wa­telem pol­skim, który urodz­ił się w 1964 r.  Miesz­ka w Katow­icach (Pol­s­ka). Pan Słom­ka jest byłym dzi­ałaczem opozy­cji, który został uwięziony przez władze komu­nisty­czne w 1982 r.

Prze­by­wał w sądzie w Warsza­w­ie, gdy 12 sty­cz­nia 2012 r. gdy sędziowie wydali wyrok w spraw­ie założy­cieli Hunty Wojskowej  tzw.  Wojskowej Rady Ocale­nia Nar­o­dowego (W. Jaruzel­s­ki, Cz. Kiszczak), który wprowadzili stan wojen­ny w 1981 roku.

Po przy­by­ciu sędz­iów do sali sądowej, pan Słom­ka wskoczył za stół sędziows­ki i krzyknął:

To kpina z wymiaru sprawiedliwości!

Niek­tórzy inni członkowie pub­licznoś­ci również wykrzyki­wali podob­ne hasła. Sędziowie opuś­cili salę sądową.

Pan Słom­ka został usunię­ty z sali przez policję, ale wró­cił później i nadal wykrzyki­wał oświad­czenia w tym samym duchu. Sędzia prze­wod­niczą­ca postanow­iła odczy­tać wyrok w sąsied­niej sali.

Jeszcze tego samego dnia pan Słom­ka został skazany pod jego nieobec­ność na 14 dni więzienia za obrazę sądu.

Kil­ka dni później został aresz­towany i przewieziony do Aresz­tu Śled­czego w Warsza­w­ie.

Skarżą­cy złożył zażale­nie, twierdząc między inny­mi, że nie przeszkodz­ił on sądowi w ogłosze­niu wyroku i jego uza­sad­nie­niu. Jego odwołanie zostało odd­alone przez Sąd Apela­cyjny w mar­cu 2012 r., już po odby­ciu wyroku.

Ustal­e­nia sądu apela­cyjnego zaw­ier­ały argu­ment, że jego brak sza­cunku wobec sądu wpłynął na uroczysty charak­ter postępowa­nia sądowego i god­ność sędz­iów oraz zakłó­cił postępowanie.

Postępowanie i skład Sądu

Opier­a­jąc się na 6 § 1 i 3 (a), (b) i ©  — chodzi tu o pra­wo do rzetel­nego pro­ce­su / prawa do naty­ch­mi­as­towego poin­for­mowa­nia o oskarże­niu / praw­ie do odpowied­niego cza­su i możli­woś­ci przy­go­towanie obrony / prawa do pomo­cy prawnej — skarżył się m.in. na nieucz­ci­wość postępowa­nia prowadzącego do kary pozbaw­ienia wol­noś­ci ze wzglę­du na brak bezstron­noś­ci ze strony sędz­iów, ponieważ to oni czuli się obrażeni i zarazem to oni sami nałożyli karę pozbaw­ienia wol­noś­ci.

Zarzu­cił także brak równoś­ci broni i brak obiek­ty­wnoś­ci ze strony sądu. Pon­ad­to skarżą­cy zarzu­cił, że kara została wyko­nana, zan­im jego zażale­nie zostało roz­pa­tr­zone w sądzie odwoław­czym.

Zgod­nie z art. 10 (doty­czą­cym wol­noś­ci wypowiedzi) skarżył się na niepro­por­cjon­al­ną dotk­li­wość kary.

Skar­ga Adama Słom­ki została złożona do Europe­jskiego Try­bunału Praw Człowieka 20 wrześ­nia 2012 r.

Decyzja Trybunału

Odnośnie  artykułu  6

Uwa­gi skarżącego A. Słom­ki w sądzie moż­na uznać za ogólne wyzwanie dla władzy sądown­iczej oraz jako kry­tykę różnych aspek­tów orga­ni­za­cji i prze­biegu pro­ce­su. Nie uży­wał obraźli­wego ani uwłacza­jącego języ­ka.

Sędziowie byli przed­miotem skar­gi skarżącego, nie w kat­e­go­ri­ach bezpośred­nich ani oso­bistych, ale jako insty­tuc­ja, której decyz­je w jego odczu­ciu pod­ważały wiary­god­ność wymi­ar spraw­iedli­woś­ci.

Try­bunał zauważył, że w skład orzeka­ją­cy wchodz­iło trzech sędz­iów i że nie odbyło się żadne postępowanie przed innym skła­dem w spraw­ie odpowiedzial­noś­ci pana Słom­ki za jego protest.

Sytu­ację taką pog­a­rsza fakt, że nie miał okazji przed­staw­ić racji swo­jego postępowa­nia (argu­men­tów strony), a wyrok w spraw­ie oce­ny wypowiedzi miał charak­ter ocen­ny  kwal­i­fiku­jąc  słowa  jako prze­jaw pog­a­rdy.

 Pon­ad­to A. Słom­ka otrzy­mał maksy­mal­ną możli­wą karę. Cho­ci­aż orzecze­nie apela­cyjne, które podtrzy­mało wyrok, zaw­ier­ało uza­sad­nie­nie, a pan Słom­ka mógł przed­staw­ić argu­men­ty strony, nie usunęło to wcześniejszych uchy­bień pro­ce­du­ral­nych.

Pon­ad­to rozpoz­nanie odwoła­nia nie mogło mieć żad­nego prak­ty­cznego skutku, ponieważ odbył on już 14-dniowy wyrok pozbaw­ienia wol­noś­ci.

Try­bunał stwierdz­ił, że kumu­lac­ja ról między skarżą­cym a sędz­ią w spraw­ie, w której zas­tosowano karę pozbaw­ienia wol­noś­ci, może prowadz­ić do obiek­ty­wnie uza­sad­nionych obaw  o brak bezstron­noś­ci  sądu w odniesie­niu do  kwestii określonych  już w  orzecznictwie Try­bunału.

W związku z tym doszło do naruszenia Artykułu 6. Nie było potrze­by roz­pa­try­wa­nia skar­gi na równość broni pana Słom­ki.

odnośnie  artykułu  10

Try­bunał zauważył, że sądy nie były wolne od kry­ty­ki i kon­troli, ale należało rozróżnić między for­mą wypowiedzi, która była obrazą dla sądu lub jej członków a kry­tyką.

Pan Słom­ka doz­nał ingerencji w jego pra­wo do wol­noś­ci słowa, ponieważ był przetrzymy­wany w aresz­cie przez 14 dni za swo­ją wypowiedź.

Try­bunał uznał, że kara dążyła do zgod­nego z prawem celu w rozu­mie­niu art. 10.  Zauważyła jed­nak, że decyz­ja ta naruszyła art. 6 i uznała, że ogranicze­niu temu nie towarzyszyło skuteczne i odpowied­nie zabez­pieczenia.

W związku z tym doszło do naruszenia Artykułu 10, ponieważ ingerenc­ja nie była koniecz­na w demokraty­cznym społeczeńst­wie.

Inne artykuły

Skarżą­cy zarzu­cił, że odbył karę do cza­su, gdy Sąd Apela­cyjny rozpoz­nał jego sprawę, zasad­nic­zo mówiąc, że jego zaskarże­nie legal­noś­ci pozbaw­ienia wol­noś­ci nie zostało szy­bko roz­pa­tr­zone.

Jed­nakże Try­bunał uznał, że ustal­e­nia na pod­staw­ie Artykułu 6 i Artykułu 10 spraw­iły, że przed­miotowa skar­ga nie wyma­gała pod­noszenia odręb­nej kwestii na pod­staw­ie Artykułu 5 ust. 4  tj. prawa do wol­noś­ci i bez­pieczeńst­wa  oraz prawa do bezz­włocznego orzeczenia o legal­noś­ci pozbaw­ienia wol­noś­ci przez sąd.

Sprawiedliwe zadośćuczynienie (art. 41)

Try­bunał uznał, że Pol­s­ka ma zapłacić skarżące­mu 15 000 euro (EUR) z tytułu szkód nie­ma­te­ri­al­nych i 850 EUR z tytułu kosztów i wydatków.

Wyrok wydali:

Linos-Alexan­dre Sicil­ianos (Grec­ja), prezy­dent, Kseni­ja Turković (Chorwac­ja), Aleš Pejchal ( Czechy), Krzysztof Woj­ty­czek (Pol­s­ka), Pauli­ine Koske­lo (Fin­lan­dia), Tim Eicke (Wiel­ka Bry­ta­nia — Zjed­noc­zone Królest­wo), Jovan Ilievs­ki (Mace­do­nia), Abel Cam­pos, sekre­tarz sekcji 1 Try­bunału.

Zgod­nie z artykuła­mi 43 i 44 Kon­wencji wyrok nie jest ostate­czny. W ciągu trzymiesięcznego okre­su od doręczenia każ­da ze stron może wnioskować o przekazanie sprawy do wielkiej izby Try­bunału.

Jeśli taki wniosek zostanie złożony, skład pię­ciu sędz­iów rozważy, czy sprawa zasługu­je na dal­szą anal­izę. W takim przy­pad­ku Wiel­ka Izba roz­pa­trzy sprawę i wyda wyrok ostate­czny.

Jeśli wniosek o odesłanie zostanie odrzu­cony, wyrok Izby stanie się  pra­wom­oc­ny w tym dniu.  Gdy orzecze­nie sta­je się ostate­czne, przekazu­je się je Komite­towi Min­istrów Rady Europy w celu nad­zoru nad jego wyko­naniem.

Więcej na COUNCIL OF EUROPE

Ku Prawdzie:

Grat­u­lu­ję Adamie! Żal d… ściska, że mnie nie stać było na prawni­ka, by należy­cie wyłożyć ETPC narusze­nie moich praw, w pro­ce­sie po napisa­niu Lis­tu otwartego do Jerzego Dziewul­skiego.

Ty zostałeś skazany za kry­tykę sądu, ja za kry­tykę policji…  Pol­s­ka naruszyła nasze pra­wo do ekspresji i spraw­iedli­wego pro­ce­su.

Ale ter­az mam nadzieję na Two­ją pomoc w skardze na wyrok w spraw­ie Osrane gacie!

 

 

2 myśli na temat “Polska naruszyła prawa Adama Słomki! Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

  • 12 grudnia 2018 o 14:48
    Permalink

    Stanisław­ie a co z two­ją sprawą pra­cown­iczą? Już krzyżyk?

    Odpowiedz
    • 12 grudnia 2018 o 15:55
      Permalink

      Dzięku­ję! ETPC skargę najpierw przyjął… a później odrzu­cił bez roz­pa­trzenia mer­i­tum sprawy 😉 Na rusze­nie w sądzie mojej sprawy pra­cown­iczej mam jeszcze czas do 2020 roku. Muszę zebrać środ­ki na dobrego adwoka­ta… POMOŻESZ? 😉

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *