🎉 Uroczysta Gala w Urzędzie Wojewódzkim w Olsztynie
5 grudnia w sali Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie, odbyła się Gala wieńcząca obchody jubileuszu 70-lecia działalności Związku Literatów Polskich na Warmii i Mazurach. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele władz, środowiska literackiego i instytucji kultury. Gospodarzem spotkania był Andrzej Cieślak, prezes Oddziału ZLP w Olsztynie, a Galę poprowadził Jerzy Szczudlik.
🎶 Artystyczne otwarcie
Galę otworzył trzema utworami jeden z czołowych młodzieżowych chórów w Polsce, wielokrotnie nagradzany na konkursach ogólnopolskich i międzynarodowych Chór Our Voice z Działdowa, pod batutą Danuty Czeczot i przy akompaniamencie Łukasza Jóźwiaka.
Studentki Studium Aktorskiego im. Aleksandra Sewruka zaprezentowały utwory członków olsztyńskiego Oddziału ZLP, wprowadzając na salę atmosferę żywej literatury.
🗣️ Wystąpienia i wspomnienia
Andrzej Cieślak – prezes Oddziału ZLP w Olsztynie – odczytał fragment wstępu prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego do jubileuszowego almanachu, oddającego hołd twórcom regionu, po czym zaprosił do chwili ciszy dla uczczenia poetów i pisarzy, którzy odeszli na Pola Elizejskie.
W swoim wystąpieniu Andrzej Cieślak podkreślił rolę pionierów literatury na Warmii i Mazurach po II wojnie światowej, siłę słowa jak miecz i pamięć o tym, że instytucje kultury były filarem budowania wspólnoty. Wskazał na historyczne przykłady obecności literatów w przestrzeni publicznej — od Domu Literatury w Warszawie po Dom Środowisk Twórczych w Olsztynie — oraz współczesne działania Oddziału.
Prof. Andrzej Staniszewski – Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UWM – wygłosił referat o Kole Młodych ZLP w Olsztynie w latach 70. Przypomniał wyjątkową konstelację czterech pokoleń twórców — od Marii Zientary-Malewskiej po Henryka Panasa, Erwina Kruka i Zbigniewa Nienackiego — oraz wpływ Nienackiego na dojrzewanie młodych autorów. Wspomniał o przełomowym znaczeniu lokalnych wydawnictw, almanachów i o tym, jak Koło Młodych stało się trampoliną do debiutów.
Wicewojewoda Zbigniew Szczypiński, reprezentujący wojewodę Radosława Króla, podkreślił osobisty związek z kulturą regionu oraz wagę jubileuszu jako święta ciągłości. W wystąpieniu zwrócił uwagę na rolę literatury w podtrzymywaniu tożsamości Warmii i Mazur, a także z humorem komentował wspólnotę środowiska.
🏅 Odznaczenia „Zasłużony dla Kultury Polskiej”
Wicewojewoda Zbigniew Szczypiński wręczył medale i odznaki przyznane przez Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego:
Złoty Medal Gloria Artis – Krzysztof Daukszewicz
Brązowy Medal Gloria Artis – Jerzy Sałata, Anna Barbara Czuraj-Struzik, Hanna Szymborska, Andrzej Cieślak, Jerzy Górczyński, Jerzy Szczudlik
Odznaka Honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej – Związek Literatów Polskich Oddział w Olsztynie.
Wspólne zdjęcie laureatów zwieńczyło część dekoracyjną. W krótkich, osobistych słowach wyróżnieni dziękowali za uznanie i podkreślali ciągłość pracy twórczej na rzecz regionu.
📚 Grupy literackie regionu — prezentacje
🖋️ Bartoszycka Grupa Literacka „Barcja”
Przedstawiona przez Jerzego Sałatę. Działa od 1983 roku, organizuje konkursy poetyckie im. Leonarda Turkowskiego, a jej dorobek przekracza 100 publikacji. Grupa prowadziła warsztaty, wydawała almanachy i zeszyty literackie, współpracowała z lokalnymi instytucjami, konsekwentnie animując kulturę słowa.
🖋️ Działdowska Kuźnia Słowa
Przedstawiona przez Annę Barbarę Czuraj-Struzik. Stowarzyszenie funkcjonuje od 15 lat, realizuje Powiatowe Wieczory z Poezją, wydaje i promuje liczne publikacje (łącznie ponad 100 książek). Współpracuje ze środowiskami twórczymi z Warszawy, Gdańska i Olsztyna, prowadzi działania edukacyjne w szkołach, organizuje pikniki poetyckie i projekty literacko-muzyczne.
🖋️ Salonik Literacki z Mrągowa
Przedstawiony przez Hannę Szymborską. Skupia młodzież szkół średnich, wydano trzy książki i prowadzono systematyczną edukację literacką. Wystąpienie miało charakter osobisty: o odwadze tworzenia, wrażliwości, i o tym, że poezja jest dialogiem z czytelnikiem, a nie odgadywaniem, co autor miał na myśli.
👥 Głosy gości i przyjaciół
Prof. Joanna Wojtkiewicz – UWM – mówiła o literaturze jako o dziedzictwie, o wrażliwości, którą teksty pisarzy przekazują wspólnocie.
Andrzej Adamowicz – NZZP UWM PRAWDA nawiązał do roli literatury w kształtowaniu przyszłości i refleksji społecznej.
Marek Książek – Stowarzyszenie Dziennikarzy RP – przypomniał znaczenie Nagrody im. Henryka Panasa i docenił pracę Andrzeja Cieślaka przy reaktywowaniu Oddziału ZLP w Olsztynie po latach zastoju.
Marek Turkowski – wspomniał ojca, Leonarda Turkowskiego – wieloletniego prezesa oddziału – i zaprosił na stronę poświęconą jego twórczości – turkowski.info – jako współczesną „tablicę pamięci”.
🎯 Kierunki działań na kolejne lata
Kontynuacja współpracy ZLP z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w ramach projektu: Żywe kultury Literatury UWM i ZLP — łączenie badań, edukacji i popularyzacji literatury. Dalsze wydawanie publikacji oraz organizacja spotkań promocyjnych przez grupy literackie regionu. Promocja strony poświęconej Leonardowi Turkowskiemu i włączanie jej do lokalnych zasobów kultury i edukacji.
🎤 Finał z akcentem satyrycznym
Gala zakończyła się mini recitalem Krzysztofa Daukszewicza — satyryka, poety i autora piosenek — który rozpoczął program ironicznym komentarzem o życiu na granicy Warmii i Mazur, podkreślając jednocześnie wspólnotę kultury tego obszaru.
📽️ Ku Prawdzie na YouTube
✨ Ku Prawdzie
Jubileusz 70-lecia ZLP na Warmii i Mazurach był celebracją ciągłości i odnowy. Uhonorowano zasłużonych twórców, pokazano żywe środowiska literackie i jasno wskazano cele na przyszłość. Oddział w Olsztynie, kierowany przez prezesa Andrzeja Cieślaka, pozostaje ważnym filarem kultury regionu — łączy tradycję pionierów z nową energią pokoleń, obecnością w edukacji i przestrzeni publicznej.