Anna Mandrela: stosunki polsko‑żydowskie po 1945 roku

Krótka, mocna wypowiedź Anny Mandreli z Olsztyna o stosunkach polsko‑żydowskich po 1945 roku, niesprawiedliwych oskarżeniach wobec Polaków oraz nieznanych dokumentach z archiwów IPN i Londynu, stała się kanwą dzisiejszego filmiku z cyklu Jaka jest Twoja prawda?. Ten shorts jest jednocześnie zapowiedzią pełnego zapisu wykładu „Relacje polsko‑żydowskie po II wojnie światowej”, wygłoszonego 8 lipca w Olsztynie.

Po spotkaniu w Olsztynie poprosiłem Annę Mandrelę o odpowiedź na moje firmowe pytanie:
Jaka jest Twoja prawda o stosunkach polsko‑żydowskich po czterdziestym piątym roku?

Anna Mandrela

Prawda jest złożona. Z jednej strony mamy bardzo dużo uproszczeń i niesprawiedliwych oskarżeń w stosunku do Polaków. Zarzuca im się niesprawiedliwie kolaborację z Niemcami podczas wojny w mordowaniu Żydów. Zarzuca im się po wojnie jakieś działania antysemickie. Zarzuca im się potem Marzec sześćdziesiąt osiem, a nie mówi się o takich dokumentach, jakie ja publikuję tutaj, chociażby w książce „Rotmistrz Pilecki po wojnie”.

Nie mówi się o żydowskich funkcjonariuszach, którzy tak jak Różański, Goldberg torturowali niewinną siostrę Izabelę, która podczas wojny ratowała Żydów. To są tematy nieznane. Tutaj Rotmistrz Pilecki po wojnie, w tych dokumentach, i to nie jest żaden antysemityzm, tylko przedstawienie sytuacji, opisuje, że taką ukrytą rolę w Polsce kierowniczą sprawują Sowieci. Natomiast na takie kierownicze stanowiska obsadzają Żydów. Wiemy tutaj Brystigerowa, Czaplicki vel Izydor Kurtz. Zmieniają oni nazwiska na takie, żeby brzmiały bardziej polsko.

No ale większość jednak też tych funkcjonariuszy stanowią Polacy, którzy po prostu temu systemowi się sprzedali. Ale ogólnie Żydzi, zwłaszcza jeśli temu moskiewskiemu reżimowi sprzyjają, mają uprzywilejowane pozycje. Dokumenty tutaj mówią o wsparciu finansowym na rodzinę, na dziecko. O wsparciu, które Polska wysyłała Izraelowi. To jest temat bardzo mało znany, a też który się w dokumentach przejawia. I na pewno tutaj trzeba te tematy zbadać rzeczowo, bez poprawności politycznej.

Niestety dużo tych dokumentów przez wiele lat światła dziennego nie ujrzało. A wydaje mi się, że w archiwach, czy to w IPN‑ie, czy w Londynie mamy jeszcze inne dokumenty, które mogą nam rzucić prawdę na stosunki polsko‑żydowskie. Niestety te filmy, takie jak „Ida”, które dostawały nagrodę, takie książki jak ta Grossa, to jest propaganda, pisana pod tezę, która też z konkretnych środowisk wychodzi.

Dziękuję Annie Mandreli za jej kolejną wizytę w Olsztynie i za odważne propagowanie tej wiedzy
właśnie tutaj, na Warmii i Mazurach.

Zapowiedź pełnego wykładu

Wkrótce na opublikuję pełny zapis wykładu Anny Mandreli „Relacje polsko‑żydowskie po II wojnie światowej” wygłoszonego 8 lipca w Olsztynie. Będzie to okazja, by szerzej zmierzyć się z tematem relacji polsko‑żydowskich po 1945 roku, z perspektywy dokumentów, które przez lata nie ujrzały światła dziennego.

Prawda historyczna nie zawsze jest wygodna, ale bez niej nie ma uczciwej rozmowy o przeszłości. Ku Prawdzie – także w tak trudnych sprawach.